به گزارش علم ساختمان به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، محمدمهدی جوادیانزاده، رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی، با اشاره به اهمیت بررسی جنبههای گوناگون فناوری بارورسازی ابرها، بر لزوم تبیین دقیق و ایجاد انتظارات واقعبینانه از این روش تاکید کرد. او خاطرنشان ساخت که بارورسازی ابرها به عنوان روشی برای تاثیرگذاری بر ابرهای طبیعی، با هدف افزایش میزان بارش (به شکل باران یا برف) از ابرها به کار گرفته میشود.
جوادیانزاده توضیح داد که در روش کلاسیک بارورسازی ابرها، مادهای مانند یدید نقره به ابر افزوده میشود. این روش زمانی کاربرد دارد که یک سامانه ابری بارشزا در منطقه مورد نظر حضور داشته و دارای معیارهای لازم برای اجرای عملیات باشد. وی تصریح کرد که هر ابری برای بارورسازی مناسب نیست و شرایطی مانند دمای مناسب، ضخامت ابر و میزان آب موجود در ابر، در قابلیت باروری یک سامانه ابری نقش تعیینکنندهای دارند.
رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی، با تاکید بر اینکه بارورسازی ابرها در سطح جهانی به عنوان روشی مقرون به صرفه برای استحصال آب از منابع آبهای جوی شناخته شده و تاثیر آن بر افزایش بارش نیز اثبات شده است، افزود: سرمایه لازم برای مدیریت منابع آب جوی و بارور کردن ابرها در کشور موجود است، اما در زمینه توجیه علمی و عملی این موضوع و ایجاد انتظارات واقعی از این فناوری، هنوز جای کار زیادی وجود دارد. او هشدار داد که در صورت عدم تبیین صحیح موضوع، ممکن است انتظاراتی فراتر از توان فناوری یا ناامیدی از آن در بین جامعه و تصمیمگیران ایجاد شود.
وی با اشاره به کاربردهای متنوع بارورسازی ابرها در جهان، اظهار داشت: این فناوری علاوه بر افزایش بارش، در راستای اهدافی چون سرکوب تگرگ، مهزدایی، تاخیر یا جلوگیری از بارش و افزایش آب پشت سدها به منظور افزایش توان نیروگاههای برقآبی نیز مورد استفاده قرار میگیرد. با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران در مناطق خشک و نیاز مبرم به منابع آبی تجدیدپذیر، بارورسازی ابرها در کشور تنها با هدف افزایش بارش در حوضههای آبریز مختلف انجام میشود.
جوادیانزاده در ادامه سخنان خود به کمبود زیرساختها در مقایسه با کشورهای پیشرو در زمینه بارورسازی ابرها اشاره کرد و افزود: ایران در زمینه تجهیزات بارورسازی ابرها شامل هواپیما، پهپاد و ژنراتورهای زمینی، سنسورهای هوا برد و زمینی، رادارهای هواشناسی، آزمایشگاههای مجهز و آموزشهای تخصصی بهروز با محدودیتهایی روبروست. با این حال، با وجود تمام این محدودیتها، پیشرفتهای قابل توجهی حاصل شده است.
رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی با اشاره به دستاوردهای این سازمان در زمینه ساخت و تامین مواد بارورسازی، ارتقای روشهای بارورسازی (مانند استفاده از فلرهای سوزنده در محل، پهپادهای ساخت داخل و ژنراتورهای زمینی) تاکید کرد: ایران اراده خود را در این زمینه به نمایش گذاشته و در سالهای اخیر، استفاده از فناوریهای مختلف مانند فلرهای درجاسوز، پهپادها و ژنراتورهای زمینی تولید داخل در پروژههای بارورسازی افزایش یافته است. همچنین، سختافزارها و نرمافزارهای یکی از رادارهای هواشناسی موجود، توسط شرکتهای داخلی بهروزرسانی شده و در مرحله تست نهایی قرار دارد.
جوادیانزاده با بیان اینکه حداقل ۷۰ کشور در جهان حداقل یک بار از این فناوری استفاده کردهاند و ۳۹ کشور به طور مستمر در حال استفاده از آن هستند، تصریح کرد: در زمان انتقال تکنولوژی بارورسازی ابرها به کشور، ابزار و تجهیزات مناسبی فراهم شده بود و در طول این سالها از آنها استفاده شده است. با این حال، با گذشت زمان، دو اتفاق مهم رخ داده است: نخست اینکه با پیشرفت علم، این ابزارها در سطح جهانی بهروزرسانی شده و دقیقتر و پیشرفتهتر عمل میکنند؛ دوم اینکه ابزارهای موجود در ایران با گذشت بیش از ۲۰ سال از عمر آنها، فرسوده و بعضاً غیرقابل استفاده شدهاند. ساخت یا وارد کردن تجهیزات بهروز باروری ابرها از مهمترین نیازها و برنامههای این سازمان است.
وی با رد ادعای تاثیر عملیات بارورسازی ابرها در ایران بر بارندگی در کشورهای همسایه، تاکید کرد: بارورسازی کلاسیک ابرها یک روش کنترلشده است و مواد بارورسازی با توجه به مشخصات سامانه ابری (مانند سرعت و جهت حرکت آن) تزریق میشوند. زمان و مساحت تحت تاثیر مواد بارورسازی قابل برآورد است و تنها در صورتی کشورهای همسایه تحت تاثیر قرار میگیرند که عملیات در مناطق مرزی انجام شده و جهت باد به سمت خارج از کشور باشد. اما این ملاحظات در عملیاتهای بارورسازی در نظر گرفته میشوند و چنین چالشهایی وجود ندارد.
رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی همچنین اعلام کرد: یکی از معیارهای تعلیق عملیاتهای بارورسازی ابرها، احتمال وقوع سیلاب است. زمانی که احتمال وقوع سیلاب وجود داشته باشد، عملیات متوقف خواهد شد. تصمیم به اجرای عملیات بارورسازی ابرها در یک منطقه، تنها در صورتی اتخاذ میشود که ریسک رخداد سیل در آن منطقه برای سامانه بارشی مورد نظر وجود نداشته یا بسیار اندک باشد. در برنامهریزی و اجرای عملیات باروری ابرها نیز به هشدارهای سازمان هواشناسی مبنی بر احتمال وقوع سیل در یک منطقه، توجه کافی میشود. این هشدارها با درجات مختلف اهمیت، در تصمیمگیریها لحاظ میشوند تا از هرگونه پیامد ناگوار احتمالی جلوگیری شود. به عبارت دیگر، علم ساختمان همواره تلاش میکند تا با در نظر گرفتن تمامی جوانب و با هماهنگی کامل با سازمان هواشناسی، عملیات بارورسازی ابرها را به نحوی مدیریت کند که کمترین خطر را برای مناطق مختلف کشور به همراه داشته باشد و در عین حال، بیشترین بهرهوری را از این فناوری در راستای تامین منابع آبی پایدار برای کشور به ارمغان آورد. این رویکرد مسئولانه، تضمین میکند که بارورسازی ابرها به عنوان یک ابزار کارآمد، در خدمت توسعه پایدار و حفظ منابع آبی کشور باشد.
منبع: وزارت نیرو
نظرات کاربران