به گزارش وبسایت علم ساختمان، محبوبه کباری- نیمی از فصل پاییز گذشته، اما هنوز خبری از بارش باران در شهرهای مختلف، بهویژه در استان تهران نیست. این موضوع مهر تأییدی بر تداوم روند خشکسالی در ایران است.
بررسیهای هواشناسی نشان میدهد بارشها نسبت به سنوات گذشته کاهش قابل توجهی داشته و این موضوع نگرانیهای زیادی را برانگیخته است. سحر تاجبخش، رئیس سازمان هواشناسی کشور، اعلام کرده است که طبق پیشبینیهای انجام شده، میزان بارشها نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش داشته و پیشبینی میشود تا اواسط آذرماه خبری از بارش باران در کشور نباشد.
تاجبخش افزود که بارش باران در بسیاری از مناطق، از جمله فلات مرکزی، جنوب و البرز، کاهش یافته است. با این حال، در نواحی شمالی، میزان بارشها نسبت به سایر مناطق و شهرها وضعیت بهتری دارد. وی پیشتر نیز گفته بود که کمبارشی قابل توجهی در تمامی استانها روی داده است، بهگونهای که از نظر شاخص SPI، امسال سومین سال کمبارش کشور در ۳۰ سال اخیر به شمار میرود.
رئیس سازمان هواشناسی کشور با اشاره به این موضوع که پرونده سال آبی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ کشور با کاهش بیش از ۹۰ میلیمتر بارش نسبت به وضعیت نرمال بسته شد، گفت که بیشترین کاهش بارشها از نظر درصد مربوط به استانهای هرمزگان و سیستان و بلوچستان، با بیش از ۷۰ درصد کاهش است.
میزان بارش در استانهای حاشیه زاگرس مانند چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و لرستان نیز کاهش شدید داشته است. تاجبخش این موضوع را نگرانکننده عنوان کرد، زیرا این مناطق سرچشمه تأمین بخشی از منابع آبی regions غربی و مرکزی کشور محسوب میشوند.
میانگین بارش در استانهای حاشیه زاگرس بالاست. بهعنوان نمونه، میانگین سالانه برخی مناطق حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیمتر است که امسال حدود ۴۰۰ میلیمتر کاهش یافته است. تاجبخش تصریح کرد که کمبارشی به معنای کاهش منابع آبهای سطحی و زیرزمینی است.
رئیس سازمان هواشناسی کشور با اشاره به وضعیت بارشی استان تهران گفت که تهران جزو استانهایی است که بدترین شرایط بارشی را دارد. هرچند شاید از لحاظ مقدار بارش جزو کمترینها نباشد، اما با توجه به تراکم جمعیت و نیاز آبی بالا، کمبود ۴۰ درصدی بارش اثرات اقتصادی و اجتماعی جدیتری ایجاد میکند.
طبق آخرین آمارها، تا امروز میزان بارش در استان تهران کمتر از یک میلیمتر است؛ در حالی که سال گذشته میزان بارش حدود ۱۰ میلیمتر بوده است. بر اساس آمارها، بارشها نسبت به میانگین بلندمدت حدود ۴۰ درصد کاهش یافته و این کاهش بارشها بهطور مستقیم بر وضعیت منابع آبی کشور تأثیر گذاشته و موجب تشدید خشکسالی شده است.
یکی از مهمترین پیامدهای کمبارشی، کاهش سطح آب سدها و ذخایر آبی کشور است. با کاهش بارشها، سطح آب در سدها نیز کاهش یافته و ذخیره آب در سدهای اصلی کشور به پایینترین سطح خود در چند سال اخیر رسیده است.
یکی از راهکارهایی که امسال برای مقابله با کمآبی و تشدید خشکسالی توسط مسئولان وزارت نیرو و سازمان هواشناسی مطرح شده، بارورسازی ابرها است. با این حال، برخی کارشناسان این روش را راهحل قطعی و نهایی نمیدانند، ولی تأکید میکنند که این اقدام میتواند بخشی از کمبود را جبران کند.
رئیس سازمان هواشناسی کشور، سحر تاجبخش، اعلام کرده است که موضع سازمان هواشناسی در این زمینه مشخص است؛ بارورسازی ابرها راهکار اصلی نیست و باید به آثار و تبعات زیستمحیطی آن توجه شود. او گفت که البته شکی نیست که میتوان از طریق بارورسازی ابرها مقداری باران تولید کرد، اما این اقدام تنها در مقیاسهای کوچک و برای اهداف محدود، با مقادیر بسیار کم، امکانپذیر است.
رئیس سازمان هواشناسی کشور خاطرنشان کرد که بهطور متوسط در جهان، اگر عملیات بارورسازی بهخوبی انجام شود، حدود ۱۰ درصد افزایش بارش ممکن است رخ دهد. او همچنین تأکید کرد که سازمان زیرمجموعه وزارت نیرو مسئول اجرای این طرح است؛ اما تاکنون هیچ مستنداتی از سوی آن سازمان به هواشناسی ارائه نشده تا بتوان تأثیر این عملیات را با پیشبینیهای بارشی مقایسه و ارزیابی کرد.
در این زمینه، محمدمهدی جوادیانزاده، رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی، گفت که بارورسازی مستمر ابرها نیازمند بررسی چندین جنبه فنی این فناوری است. او افزود که این روش برای تأثیرگذاری بر ابرهای طبیعی است که طی آن آب بیشتری از ابر بهصورت باران یا برف استخراج میشود.
شرایط موردنیاز برای اجرای عملیات بارورسازی ابرها شامل دمای مناسب، ضخامت ابر، میزان محتوای آبی آن و سایر عوامل تأثیرگذار بر بارورپذیری است. جوادیانزاده خاطرنشان کرد که بارورسازی ابرها در جهان بهعنوان روشی مقرونبهصرفه برای استحصال آب از منابع جوی اثبات شده و تأثیر آن در افزایش بارش نیز شناخته شده است.
روند خشکسالی در ایران ادامه دارد و پاییزی خشکتر از سال گذشته預 بینی میشود. با توجه به این شرایط، مدیریت بهینه منابع آبی و برنامهریزی دقیق برای مقابله با خشکسالی ضرورتی انکارناپذیر است. در این زمینه، استفاده از روشهای نوین آبیاری و بهرهگیری هوشمند از منابع آب میتواند نقش مهمی در کاهش اثرات منفی این بحران داشته باشد.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
نظرات کاربران