به گزارش وبسایت علم ساختمان، محمدجواد شاهجویی کارشناس صنعت حملونقل ریلی در مورد وضعیت کریدور شرق به غرب و مسیرهای ترانزیتی گفت: این کریدور یکی از مهمترین محورهای راهبردی ترانزیتی جهان است. جاده ابریشم که بخشی از این کریدور است، دارای دو بخش زمینی و دریایی است.
شاهجویی افزود: در بخش زمینی این کریدور، مسیرهای متعددی تعریف شده است که از مسیر دریای شمال و قطب شمال گرفته تا مسیر ترانسسیبری و ترانسروسیه ادامه دارد. علاوه بر این، مسیر ترانسخزر و یکی از مهمترین محورهای عبوری یعنی مسیر جنوبی که از ایران عبور میکند میتواند شرق و غرب جهان را به یکدیگر متصل کند.
وی بیان کرد: منظور از شرق و غرب در اینجا عمدتاً اتصال اروپا و چین است. در ورودی شرقی کریدور، ایران اتصال مستقیم ریلی با چین دارد. مسیر قطاری که از چین به سمت قزاقستان حرکت میکند، از قزاقستان وارد ترکمنستان میشود و از آنجا به ایران میرسد.
شاهجویی ادامه داد: این اتصال کاملاً ریلی برقرار است. اگرچه جزئیات فنی مانند اختلاف عرض خط و محدودیت ورود واگنها به کشورهای عضو CIS چالشهایی ایجاد میکند که نیازمند جابهجایی واگن روی بوژی است. در مجموع از سمت شرق، مسیر ورود قطارهای چینی به ایران فعال و متصل است، اما از سمت غرب شرایط متفاوت است و تقریباً میتوان گفت مسیر خروجی ایران منقطع است.
وی گفت: اگر موضوع اتصال از طریق عراق بررسی شود، چه راهآهن شلمچه و چه خط کرمانشاه – خسروی هنوز فعال نشدهاند، در نتیجه تنها مسیر غربی فعال، مسیر ترکیه است. مسیر ترکیه نیز ظرفیت بسیار پایینی دارد. در این محور، ریل در دریاچه وان منقطع میشود و واگنها باید توسط فیبراتها یا شناورهای مشابه لندیکرافت از داخل دریاچه عبور داده شوند.
شاهجویی تصریح کرد: ظرفیت فعلی این خط محدود است و نهایتاً به حدود ۷۰۰ هزار تن در سال میرسد. هماکنون نیز بارهای صادراتی افغانستان و پاکستان به سمت ترکیه تحت عنوان کریدور ITI از همین مسیر حمل میشود. با وجود درخواست ۲۰ ساله ایران برای دور زدن دریاچه وان و تکمیل این مسیر، طرف ترک به دلیل ماهیت گردشگری منطقه تاکنون موافقتی با اصلاح مسیر نداشته است.
وی گفت: ترکیه در مقابل، پیشنهاد اتصال ایران از مسیر شمالی را ارائه داده است. مسیری که بر تکمیل راهآهن مرند – چشمهثریا استوار است و ایران را پس از عبور از چشمهثریا به قارص و از آنجا به خط شمالی ترکیه و سپس اروپا متصل میکند. این مسیر دو هدف اصلی تکمیل محور شرقی – غربی ترکیه و اعطای یک مسیر ترانزیتی شرقی – غربی به ایران را دنبال میکند.
شاهجویی اظهار کرد: با این حال نباید صرفاً به این مسیر متکی بود. ایران باید در کنار تکمیل تار جنوبی کریدور شرق – غرب، سایر محورهای ترانزیتی را نیز فعال کند. حتی در شرایط فعلی که سوریه به صورت مستقیم در دسترس نیست، تکمیل مسیر عراق ضروری است تا در آینده امکان اتصال به سوریه و دسترسی به مدیترانه برای ورود به اروپا فراهم شود.
وی ادامه داد: علاوهبر این موضوع، اتصال از مسیر شمالی نیز باید فعال بماند. مسیر مرند – چشمهثریا باید تکمیل شود و همچنین فعالسازی مسیر جلفا برای اتصال به گرجستان نیز اهمیت دارد. علاوه بر این، مسیرهای ارتباطی با ارمنستان و همچنین اتصال از طریق بندر پوتی و کریدورهای مرتبط با قفقاز باید همزمان پیگیری شود.
شاهجویی در پایان تاکید کرد: عقلانیت در حکمرانی کریدوری ایجاب میکند که هیچ کشوری نباید به یک مسیر واحد متکی بماند. ایران باید به صورت همزمان مسیر چشمهثریا به مرند، محور جلفا، مسیرهای اتصال به عراق، و مسیرهای ارتباطی با قفقاز را توسعه دهد و فعال نگه دارد تا وابستگی ترانزیتی کاهش یابد و جایگاه حملونقل ریلی کشور در کریدور شرق – غرب تثبیت شود.
منبع: وبسایت مهرنبوز
نظرات کاربران